SPSS ile Nokta Çift Serili Korelasyon (Resimli)

point biserial nokta çift serili korelasyon spss

Bu blog yazısında, nokta çift serili (point biserial) korelasyonun ne olduğunu, yapılması için hangi varsayımların geçerli olduğunu, SPSS ile nasıl yapılacağını ve analiz sonuçlarının nasıl yorumlanacağını inceleyeceğiz. Hazırsanız başlayalım.

spss analizi ücretli danışmanlık tanışma indirimi veri tablo rapor iletişim

spss tez analizi istatistik ödev yaptırma ücretli spss veri analizi danışmanlık

Nokta Çift Serili Korelasyon Nedir?

Nokta çift serili korelasyon (Point Biserial Correlation), 2 kategoriye sahip bir kategorik (nominal) değişken ile bir sürekli (devamlı) değişken arasındaki ilişkiyi ölçmek için kullanılan bir istatistiksel ölçüdür. Bu korelasyon türü, bir değişkenin ikili kategorik bir değişkene göre sıralı olduğu durumlar için kullanılır.

Nokta çift serili korelasyon’daki bir değişken sadece 2 kategoriye sahip bir kategorik değişken, diğer değişken ise sürekli (devamlı) bir değişken olmak zorundadır.

Nokta çift serili korelasyon, temel olarak Pearson korelasyon analizinin bir türevidir. Pearson korelasyon katsayısı, iki sürekli değişken arasındaki doğrusal ilişkiyi ölçerken, nokta çift serili korelasyon, bir sürekli değişken ile iki kategoriye sahip (binary) bir değişken arasındaki ilişkiyi ölçer.

Örneğin, bir araştırmacı bir grup insanın yaşı ile sigara içme alışkanlığı arasındaki ilişkiyi incelemek istiyorsa, yaş değişkeni sürekli bir değişkenken, sigara içme alışkanlığı değişkeni ikili bir değişkendir (sigara içenler ve içmeyenler). Nokta çift serili korelasyon bu tür ilişkileri değerlendirmek için kullanılabilir.

Nokta çift serili korelasyon, -1 ile +1 arasında bir değere sahip olur. Pozitif bir değer, sürekli değişkenin arttıkça ikili değişkenin de arttığını, negatif bir değer ise sürekli değişkenin arttıkça ikili değişkenin azaldığını gösterir. 0 değeri ise ilişki olmadığını gösterir.

Korelasyon Katsayısı İlişki Derecesi
+1 Çok Güçlü Pozitif İlişki
+0.5 Orta Derecede Pozitif İlişki
0 İlişki Yok
-0.5 Orta Derecede Negatif İlişki
-1 Çok Güçlü Negatif İlişki

Nokta çift serili korelasyon, bulundurduğu değişkenler ve varsayımları bakımından bağımsız örneklem t testi ile birebir aynıdır. Yalnızca, elde edilen çıktıyı korelasyon cinsinden göstermesi bakımından farkılık göstermektedir.

spss tez analizi istatistik ödev yaptırma ücretli spss veri analizi danışmanlık

Nokta Çift Serili Korelasyon Varsayımları Nelerdir?

Nokta çift serili korelasyon varsayımları, bağımsız örneklem t testi varsayımları ile aynıdır. Yani Levene’s Test ile varyansların homojenliği, normallik testi ile sürekli değişken olan değişkenin normal dağılım gösterip göstermediği, ve uç değer kontrol testleriyle verideki uç değerlerin varlığı test edilmelidir.

SPSS ile Nokta Çift Serili Korelasyon Nasıl Yapılır?

SPSS ile aşağıdaki adımları takip ederek Nokta Çift Serili Korelasyon testi yapmak mümkündür. Bu örnekte, cinsiyetin (erkek, kadın) dikkat seviyesi ile bir korelasyon gösterip göstermediğini öğrenmek için nokta çift serili korelasyon analizi yapacağız.

Analyze -> Correlation -> Bivariate

nokta çift serili korelasyon point biserial correlation spss 1

 

Korelasyon penceresinde Variables kutusuna iki değişkenimizi de koyuyoruz. Correlation Coefficients bölümünde Pearson seçili olmalı. Sonra OK’a basabiliriz.

nokta çift serili korelasyon point biserial correlation spss 2

 

spss tez analizi istatistik ödev yaptırma ücretli spss veri analizi danışmanlık

 

Nokta Çift Serili Korelasyon SPSS Tablo Yorumlama

SPSS’in bize vereceği Correlations tablosundaki Sig. değerine bakmalıyız. Bu, nokta çift serili korelasyon analizimizin p değerini verir. Bu örnekte p değeri 0.007 çıkmış. Bu 0.05’ten küçük olduğu için istatistiksel olarak anlamlı. Yani cinsiyet, dikkat seviyesi ile anlamlı bir korelasyon gösteriyormuş.

Bu örnekteki veri setinde Kadın = 5 ve Erkek = 6 olarak kodlanmıştı. Korelasyon miktarı 0.236 olduğu için, yani pozitif korelasyon olduğu için, “Kadın yerine Erkek olmak ile dikkat skoru arasında 0.236’lık bir korelasyon var” diyebiliriz. Eğer korelasyon miktarının işareti negatif olsaydı bu cümlenin tam tersini kuracaktık.

nokta çift serili korelasyon point biserial correlation spss 3

Dikkat skoru ile cinsiyet arasındaki korelasyon ilişkisini daha iyi görebilmek için grafik oluşturalım.

Graphs -> Scatter/Dot

nokta çift serili korelasyon point biserial correlation spss 4

 

Simple Scatter seçeceğiz ve sonraki pencerede Y eksenine sürekli değişkeni, X eksenine kategorik değişkeni koyacağız.

nokta çift serili korelasyon point biserial correlation spss 5

 

Bu şekilde bir nokta grafiği önümüze gelecek. Bu nokta grafiğine çift tıklayalım.

nokta çift serili korelasyon point biserial correlation spss 6

 

Çift tıkladıktan sonra açılacak olan pencerede sağ üstteki “Add Fit Line at Total” butonuna basarsak, bir korelasyon çizgisi çizecektir. Bu şekilde, Kadın’dan Erkek’e gidilince Dikkat seviyesinin artış trendinde olduğunu görebiliyor olacağız.

nokta çift serili korelasyon point biserial correlation spss 7

 

SPSS ile Nokta Çift Serili Korelasyon yapma adımları bu kadardı.

Son olarak şunu ekleyeyim: Nokta Çift Serili Korelasyon yerine Bağımsız Örneklem T Testi de yapsaydık, bulduğumuz p istatistiksel anlamlılık değeri aynı çıkacaktı. Ayrıca, en son resimdeki grafikteki çizginin üzerinde yazan x’in katsayısı (yani bu örnekte 0.75) ile t testi sonucu SPSS’in vereceği Independent Samples Test tablosunda bulunacak olan Mean Difference sütunundaki değer bire bir aynı çıkacaktı. Bu yönden de, Nokta Çift Serili Korelasyon ile Bağımsız Örneklem T Testi’nin aslında aynı şeyin farklı gösterimleri olduğunu görebilmekteyiz.

 

spss tez analizi istatistik ödev yaptırma ücretli spss veri analizi danışmanlık

 

Deniz Şavkay hakkında 141 makale
Lisans eğitimimi Boğaziçi Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik bölümünde, Yüksek Lisans eğitimimi Polonya'daki SWPS Üniversitesi Psikoloji bölümünde tamamladım. Davranış bilimlerine ilgi duyuyorum ve eğitim hayatımı bunun üzerine şekillendirdim. SPSS ile istatistik analizi yapmayı çok seviyorum. SPSS analizleriyle insan davranışındaki kalıpları keşfetmek ve insan davranışı hakkında iç görü sahibi olmak beni heyecanlandırıyor.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*